CÓ THỂ SỬ DỤNG MIỄN PHÍ CÁC TÁC PHẨM ĐƯỢC CÔNG BỐ TRÊN MẠNG INTERNET KHÔNG?

Hiện nay, việc phổ biến tác phẩm truyện, âm nhạc, thiết kế,… trên mạng internet và cộng đồng mạng được xem là một trong những chiến lược quảng bá, marketing hàng đầu, giúp tăng lượng người tiếp cận, thu hút Khách Hàng tiềm năng. Tuy nhiên, việc nhiều tác phẩm trôi nổi trên mạng lại khiến nhiều người nhầm tưởng rằng các tác phẩm này được công bố rộng rãi thì đã thuộc về sở hữu cộng cộng; do đó, có thể được sử dụng bởi bất kỳ ai mà không cần chủ sở hữu cho phép. Đây là một tu duy sai lầm dẫn đến nhiều hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.

Pháp luật Sở hữu trí tuệ quy định như thế nào?

Khi nào được sử dụng miễn phí?

Dựa trên những quy định Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam hiện hành, việc có được sử dụng miễn phí hay không? Và khi nào được sử dụng miễn phí tác phẩm phụ thuộc vào thời hạn bảo hộ và các trường hợp đặc biệt. Cụ thể, quyền nhân thân của tác giả như: đặt tên cho tác phẩm; đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng; bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm được bảo hộ vô thời hạn. Những quyền tài sản khác phụ thuộc vào loại tác phẩm và thời hạn bảo hộ, do đó, sau khi kết thúc thời hạn bảo hộ đó, tác phẩm mới được cho phép sử dụng miễn phí:

“a) Tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, sân khấu, mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm khuyết danh có thời hạn bảo hộ là năm mươi năm, kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên. Trong thời hạn năm mươi năm, kể từ khi tác phẩm điện ảnh, tác phẩm sân khấu được định hình, nếu tác phẩm chưa được công bố thì thời hạn được tính từ khi tác phẩm được định hình; đối với tác phẩm khuyết danh, khi các thông tin về tác giả được xuất hiện thì thời hạn bảo hộ được tính theo quy định tại điểm b khoản này;

b) Tác phẩm không thuộc loại hình quy định tại điểm a khoản này có thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và năm mươi năm tiếp theo năm tác giả chết; trong trường hợp tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm thứ năm mươi sau năm đồng tác giả cuối cùng chết”.

Tác phẩm nào được sử dụng miễn phí?

- Tự sao chép một bản nhằm mục đích nghiên cứu khoa học, giảng dạy của cá nhân;

- Trích dẫn hợp lý tác phẩm mà không làm sai ý tác giả để bình luận hoặc minh họa trong tác phẩm của mình;

- Trích dẫn tác phẩm mà không làm sai ý tác giả để viết báo, dùng trong ấn phẩm định kỳ, trong chương trình phát thanh, truyền hình, phim tài liệu;

- Trích dẫn tác phẩm để giảng dạy trong nhà trường mà không làm sai ý tác giả, không nhằm mục đích thương mại;

- Sao chép tác phẩm để lưu trữ trong thư viện với mục đích nghiên cứu;

- Biểu diễn tác phẩm sân khấu, loại hình biểu diễn nghệ thuật khác trong các buổi sinh hoạt văn hoá, tuyên truyền cổ động không thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào;

- Ghi âm, ghi hình trực tiếp buổi biểu diễn để đưa tin thời sự hoặc để giảng dạy;

- Chụp ảnh, truyền hình tác phẩm tạo hình, kiến trúc, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng được trưng bày tại nơi công cộng nhằm giới thiệu hình ảnh của tác phẩm đó;

- Chuyển tác phẩm sang chữ nổi hoặc ngôn ngữ khác cho người khiếm thị;

- Nhập khẩu bản sao tác phẩm của người khác để sử dụng riêng.

Tóm lại, bất kỳ tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan nào, khi đã được định hình dưới một hình thức vật chất nhất định, chưa hết thời hạn bảo hộ, thì vẫn được bảo hộ mà không cần quan tâm liệu chúng được xuất bản trên giấy hoặc trên Internet. Nhìn chung, bạn nên xin phép chủ sở hữu quyền trong từng trường hợp trước khi sử dụng.

Theo Uyên Nguyễn

Mọi thắc mắc cần được tư vấn, vui lòng liên hệ:

CÔNG TY LUẬT TNHH LUẬT SƯ RIÊNG

25 Vũ Tông Phan, Phường An Phú, Quận 2, TPHCM

Hotline: 086 5555 330/ 0908 842374

Email: info@luatsurieng.net hoặc luatsu@luatsurieng.net hoặc touyen@luatsurieng.net